"Νοητική υστέρηση" ή αλλιώς γνωστή ως "νοητική καθυστέρηση", είναι η διαταραχή που χαρακτηρίζεται από νοητική ικανότητα(ΙQ) χαμηλότερη από το μέσο
όρο των ατόμων της ίδιας χρονολογικής ηλικίας και έλλειψη ικανοτήτων που είναι απαραίτητες για την καθημερινότητα(προσαρμοστικές συμπεριφορές).
ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η παθολογική αυτή κατάσταση γίνεται αντιληπτή και μπορεί να διαγνωσθεί πριν από την ενηλικίωση ενός παιδιού, καθώς τα σημάδια μπορεί να παρουσιαστούν από την βρεφική ηλικία ως και την στιγμή που το παιδί θα ξεκινήσει την ακαδημαϊκή του πορεία ή και λίγο αργότερα, ανάλογα με την σοβαρότητα της κατάστασης.
Ο πιο συνήθης τρόπος διάγνωσης της νοητικής υστέρησης είναι η μέτρηση του "δείκτη νοημοσύνης" του παιδιού, ο οποίος μας δίνει έναν αριθμό με τον οπο΄πιο μετράται η νοημοσύνη του ατόμου.Έτσι, έχουμε την εξής ταξινόμηση σύμφωνα με το συγκεκριμένο τεστ:
ΑΙΤΙΑ
Προγεννητικά αίτια:
1. Κληρονομικοί παράγοντες,
2. Χρωμοσωμικές
ανωμαλίες (σύνδρομο Down, σύνδρομο Klinefelter, σύνδρομο Turner),
3. Ασθένειες της εγκύου (λοιμώξεις, ερυθρά, ιλαρά, κοκ.), 4. Ανωμαλίες
μεταβολισμού (PKU),
5. Ασυμβατότητα του Rh του αίματος της μητέρας
με αυτό του εμβρύου,
6. Ανοξία,
7. Τραυματισμοί της εγκύου,
8. Κακή
διατροφή,
9. Δηλητηριάσεις από μόλυβδο.
Περιγεννητικά αίτια:
1. Ανοξία,
2. Τραυματισμοί και αιμορραγία του
εγκεφάλου,
3. Πρόωρη γέννηση.
Μεταγεννητικά αίτια:
1. Μολυσματικές ασθένειες,
2. Ατυχήματα,
3.Υψηλός πυρετός,
4. Μεταβολικές ανωμαλίες,
5. Ψυχοκοινωνικοί
παράγοντες (ιδρυματοποίηση,
στέρηση εκπαιδευτικού περιβάλλοντος,
συναισθηματική αποστέρηση).
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Η νοητική υστέρηση αντιμετωπίζεται με έγκαιρη παρέμβαση, πρώιμη κατά το δυνατό στην εξέλιξη της ζωής του παιδιού,ανάλογα με την ηλικία διάγνωσης της παθολογικής κατάστασης, με στόχο τις ανώτερες γνωστικές λειτουργίες (όπως αντίληψη, μνήμη, κατανόηση, μίμηση) μέχρι και τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που θα χει το παιδί στην ακαδημαϊκή του πορεία και την εκπαίδευση στην αυτοεξυπηρέτηση και την ανεξάρτητη διαβίωση.
Οι κατάλληλες παρεμβάσεις από λογοθεραπευτές,εργοθεραπευτές, παιδοψυχολόγους κ.τ.λ. μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με νοητική υστέρηση να επιτύχουν την ένταξη τους στην κοινωνία και την αγορά εργασίας σε έναν σημαντικό βαθμό , ενώ στις περιπτώσεις των ατόμων με πιο σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση,μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη ενός μεγαλύτερου βαθμού στην γενικότερη λειτουργικότητα του ατόμου σε βασικές δεξιότητες της καθημερινής ζωής.
Αυτό που θα πρέπει να θυμούνται γονείς,δάσκαλοι αλλά και μέλη της ιατρικής κοινότητας είναι ότι η πρώιμη διάγνωση και παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει στο μέγιστο τα παιδιά αλλά και τις οικογένειες με την συγκεκριμένη διαταραχή γι αυτό και είναι σημαντική η παρατήρηση των συμπεριφορών του παιδιού και η απεύθυνση σε ειδικούς για τυχόν απορίες και διευκρινίσεις.
όρο των ατόμων της ίδιας χρονολογικής ηλικίας και έλλειψη ικανοτήτων που είναι απαραίτητες για την καθημερινότητα(προσαρμοστικές συμπεριφορές).
ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η παθολογική αυτή κατάσταση γίνεται αντιληπτή και μπορεί να διαγνωσθεί πριν από την ενηλικίωση ενός παιδιού, καθώς τα σημάδια μπορεί να παρουσιαστούν από την βρεφική ηλικία ως και την στιγμή που το παιδί θα ξεκινήσει την ακαδημαϊκή του πορεία ή και λίγο αργότερα, ανάλογα με την σοβαρότητα της κατάστασης.
Ο πιο συνήθης τρόπος διάγνωσης της νοητικής υστέρησης είναι η μέτρηση του "δείκτη νοημοσύνης" του παιδιού, ο οποίος μας δίνει έναν αριθμό με τον οπο΄πιο μετράται η νοημοσύνη του ατόμου.Έτσι, έχουμε την εξής ταξινόμηση σύμφωνα με το συγκεκριμένο τεστ:
- Οριακή νοητική υστέρηση με ΔΝ μεταξύ 70 έως 80.
- Ήπια ή ελαφρά νοητική υστέρηση με ΔΝ από 50-55 έως 70.
- Μέτρια νοητική υστέρηση με ΔΝ από 35-40 έως 50-55.
- Σοβαρή νοητική υστέρηση με ΔΝ από 20-25 έως 35-40.
- Βαριά νοητική υστέρηση με ΔΝ κάτω από 20 ή 25
- Απροσδιόριστη νοητική υστέρηση εάν υπάρχουν σοβαρά σημάδια νοητικής υστέρησης , αλλά δεν είναι δυνατή η μέτρηση της νοημοσύνης το ατόμου με σταθμισμένες δοκιμασίες.
- να αργήσει να μπουσουλίσει , καθίσει ή περπατήσει , σύμφωνα με τα φυσιολογικά στάδια ανάπτυξης,
- να αργήσει να μιλήσει ή να αντιμετωπίζει δυσκολία με την ομιλία του,σύμφωνα με τα φυσιολογικά στάδια ανάπτυξης,
- να αργήσει να κατακτήσει τις ικανότητες αυτοεξυπηρέτησης στο ντύσιμο και στη σίτιση,
- να έχει δυσκολίες στην μνήμη,στον συσχετισμό πράξεων και συνεπειών,
- να εμφανίζει προβλήματα συμπεριφοράς, όπως εκρήξεις θυμού,
- να παρουσιάζει δυσκολίες στην επίλυση προβλημάτων και στην λογική σκέψη.
ΑΙΤΙΑ
Προγεννητικά αίτια:
1. Κληρονομικοί παράγοντες,
2. Χρωμοσωμικές
ανωμαλίες (σύνδρομο Down, σύνδρομο Klinefelter, σύνδρομο Turner),
3. Ασθένειες της εγκύου (λοιμώξεις, ερυθρά, ιλαρά, κοκ.), 4. Ανωμαλίες
μεταβολισμού (PKU),
5. Ασυμβατότητα του Rh του αίματος της μητέρας
με αυτό του εμβρύου,
6. Ανοξία,
7. Τραυματισμοί της εγκύου,
8. Κακή
διατροφή,
9. Δηλητηριάσεις από μόλυβδο.
Περιγεννητικά αίτια:
1. Ανοξία,
2. Τραυματισμοί και αιμορραγία του
εγκεφάλου,
3. Πρόωρη γέννηση.
Μεταγεννητικά αίτια:
1. Μολυσματικές ασθένειες,
2. Ατυχήματα,
3.Υψηλός πυρετός,
4. Μεταβολικές ανωμαλίες,
5. Ψυχοκοινωνικοί
παράγοντες (ιδρυματοποίηση,
στέρηση εκπαιδευτικού περιβάλλοντος,
συναισθηματική αποστέρηση).
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Η νοητική υστέρηση αντιμετωπίζεται με έγκαιρη παρέμβαση, πρώιμη κατά το δυνατό στην εξέλιξη της ζωής του παιδιού,ανάλογα με την ηλικία διάγνωσης της παθολογικής κατάστασης, με στόχο τις ανώτερες γνωστικές λειτουργίες (όπως αντίληψη, μνήμη, κατανόηση, μίμηση) μέχρι και τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που θα χει το παιδί στην ακαδημαϊκή του πορεία και την εκπαίδευση στην αυτοεξυπηρέτηση και την ανεξάρτητη διαβίωση.
Οι κατάλληλες παρεμβάσεις από λογοθεραπευτές,εργοθεραπευτές, παιδοψυχολόγους κ.τ.λ. μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με νοητική υστέρηση να επιτύχουν την ένταξη τους στην κοινωνία και την αγορά εργασίας σε έναν σημαντικό βαθμό , ενώ στις περιπτώσεις των ατόμων με πιο σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση,μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη ενός μεγαλύτερου βαθμού στην γενικότερη λειτουργικότητα του ατόμου σε βασικές δεξιότητες της καθημερινής ζωής.
Αυτό που θα πρέπει να θυμούνται γονείς,δάσκαλοι αλλά και μέλη της ιατρικής κοινότητας είναι ότι η πρώιμη διάγνωση και παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει στο μέγιστο τα παιδιά αλλά και τις οικογένειες με την συγκεκριμένη διαταραχή γι αυτό και είναι σημαντική η παρατήρηση των συμπεριφορών του παιδιού και η απεύθυνση σε ειδικούς για τυχόν απορίες και διευκρινίσεις.
