Η ΔΥΣΛΕΞΙΑ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η δυσλεξία είναι μια συγκεκριμένη μαθησιακή διαταραχή με νευροβιολογική προέλευση. Χαρακτηρίζεται από δυσκολίες στην ακριβή και/ή ευφραδής αναγνώριση λέξεων καθώς και φτωχή ορθογραφία και ικανότητες αποκωδικοποίησης.  Αυτές οι δυσκολίες είναι αποτέλεσμα ενός ελλείματος στο φωνολογικό μέρος της γλώσσας που συχνά είναι απρόσμενο σε σχέση με άλλες γνωστικές ικανότητες και στην πρόβλεψη μιας αποτελεσματικής κατάρτισης της τάξης. Δευτερεύοντες συνέπειες ενδέχεται να περιλαμβάνουν προβλήματα στην κατανόηση μέσω ανάγνωσης και  μειωμένη αναγνωστική εμπειρία που μπορεί να παρεμποδίσει την ανάπτυξη του λεξιλογίου και του γνωστικού υποβάθρου. (International Dyslexia Association )

Πολλά παιδιά εμφανίζουν  δυσλεξία και αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ακαδημαϊκή τους πορεία. Γι' αυτό και είναι σημαντικό να γίνεται η διάγνωση όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ώστε να δοθεί βοήθεια και στα παιδιά αλλά και στις οικογένειές  τους.

Κάθε ηλικία παρουσιάζει και κάποια διαφορετικά συμπτώματα που μας οδηγούν στην υποψία διάγνωσης δυσλεξίας. Αυτά είναι:

ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

*Καθυστέρηση γλωσσικής ανάπτυξης.(π.χ. το λεξιλόγιό του εμφανίζεται περιορισμένο σε σχέση με των συνομηλίκων του.)

*Δυσκολία στην αντιστοίχιση λέξεων-αντικειμένων.(π.χ. δυσκολεύεται να μάθει τα χρώματα ή το αλφάβητο.)

*Δυσκολία στο ρίμα.(π.χ. δεν αναγνωρίζει την ομοιοκαταληξία.)

*Δεν ακολουθεί εντολές.(π.χ. αν του ζητήσετε να πιάσει το μολύβι και μετά να το κρατήσει ψηλά , ίσως μόνο το ακουμπήσει.)

ΠΑΙΔΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

*Πρόβλημα στην εκφώνηση καινούργιων λέξεων.(π.χ. αποφεύγει να διαβάσει άγνωστες λέξεις στο σχολείο με τον φόβο μήπως κάνει λάθος.)

*Μοιάζει να μπερδεύεται ή να βαριέται διαβάζοντας βιβλία.(π.χ. διαβάζει αργά  και διακοπτόμενα ένα κείμενο.)

*Δυσκολία στην συγκράτηση πληροφοριών από ένα κείμενο που διαβάζει. (π.χ. μπορεί να του κάνετε μια ερώτηση για ένα παραμύθι που μόλις διάβασε και να μην θυμάται την απάντηση.)

*Δυσκολία στην σειρά των γραμμάτων. (π.χ. μπορεί να γράψει ή να πει την λέξη ακρογιαλιά           αρκογυαλιά.)

ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

*Διαβάζει πολύ αργά.(π.χ. αποφεύγει να διαβάζει δυνατά στην τάξη ή προτιμά να διαβάζει το κείμενο πρώτα "από μέσα" του.)

*Δυσκολία στην εύρεση της σωστής λέξης για κάθε περίπτωση.( π.χ. ψάχνοντας για την σωστή λέξη αναφέρει μια άλλη που μοιάζει ακουστικά αλλά με διαφορετική σημασία.)

*Δυσκολία με γραπτές εργασίες.(π.χ. δυσκολεύεται κυρίως να καταγράψει τις ιδέες του, να οργανώσει το λόγο του , στην γραμματική και την ορθογραφία.)

*Δυσκολία να ενταχθεί στο περιβάλλον της τάξης.(π.χ. να συνεργαστεί με τους συμμαθητές του για σχολικές εργασίες.)

ΠΑΙΔΙΑ ΛΥΚΕΙΟΥ

*Δυσκολία στην αντίληψη αστείων, παροιμιών ,λογοπαιγνίων και ιδιωματισμών.(π.χ. χρειάζεται κάποιον να του εξηγήσει το κρυφό νόημα μιας παροιμίας.)

*Δυσκολία στην έκφραση.(π.χ. δεν μπορεί να υποστηρίξει μια άποψή του διαλέγοντας τις κατάλληλες λέξεις και οργανώνοντας τον λόγο του.)

*Έλλειμα στην αίσθηση της κατεύθυνσης.(π.χ. μπορεί ακόμα να μπερδεύει το δεξιά και το αριστερά.)

*Δυσκολία στην εκμάθηση ξένων γλωσσών. (π.χ. κάνει πολλά λάθη στην εκφορά των ξένων λέξεων και στην απομνημόνευση της σημασίας τους.)

Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές θα πρέπει να ενημερώνονται επαρκώς και να αφυπνίζονται σε σχέση με την δυσλεξία και τα προβλήματα που παρουσιάζει, ώστε να μπορούν να τροποποιούν και να δημιουργούν το κατάλληλο πρόγραμμα διδασκαλίας για αυτά τα παιδιά. Επιπλέον οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι πολλές φορές μπορεί και η παράλληλη στήριξη από ειδικούς παιδαγωγούς και λογοθεραπευτές στα σχολεία  να βοηθήσει το παιδί να ακολουθήσει μια ομαλή ακαδημαϊκή πορεία.

10 ΙΔΕΕΣ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΛΟΓΟΥ ΚΙ ΟΜΙΛΙΑΣ

Πώς θα βοηθήσουμε ένα παιδί με καθυστέρηση στην ομιλία του στο σπίτι;

Παρακάτω αναφέρονται 10 τρόποι για να δώσουμε επιπλέον βοήθεια στο παιδί μας ,ώστε να αναπτύξει την ομιλία και τον λόγο του.Ας τους δούμε....

1. Κλείστε την τηλεόραση!

Λανθασμένα πολλοί θεωρούν ότι έχοντας ανοιχτή την τηλεόραση βοηθάμε τα παιδιά να βελτιώσουν την επικοινωνία τους.Αυτο οφείλεται στο γεγονός ότι ο θόρυβος που παράγει το μέσον της τηλεόρασης προσθέτει επιπλέον δυσκολία στο παιδί για να παράξει λόγο και επιπρόσθετα οι γονείς όσο είναι απασχολημένοι παρακολουθώντας κάποιο τηλεοπτικό πρόγραμμα ,δεν αναζητούν την επικοινωνία με τα παιδια τους.

2.Παίξτε μαζί τους μιλώντας όσο το δυνατόν περισσότερο!!!!

Καθήστε στο πάτωμα έρχοντας έτσι στο ύψος των παιδιού και ξεκινήστε να παίζεται ότι παιχνίδι θέλετε εσείς και ο μικρός σας φίλος, χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερο τον λόγο σας και προσπαθώντας να εκμαιεύσετε τον οποιοδήποτε πιθανό λόγο κι απ το παιδί σας.Επιβαλεται τουλάχιστον μία φορά την ημέρα...!

3.Διδάξτε στο παιδί σας την νοηματική γλώσσα.

Δεν χρειάζεται να έχετε εκπαιδευτεί πάνω στην νοηματική απαραιτήτως ,αλλα και μόνο 

η φαντασία σας μπορεί να σας οπλίσει με νοήματα για την έννοια "πολύ" ή"λίγο" κ.τ.λ. Με αυτόν τον τρόπο ,δείχνοντας δηλαδή με τα χέρια αλλά και ταυτόχρονα παράγοντας την λέξη στόχο το παιδί κάνει τη σύνδεση έννοιας και λέξης κι έτσι του είναι πιο εύκολο να την αναπαράγει και να την καθιερώσει στο λεξιλόγιό του.

4.Μαγνήτες με είδη τροφής στο ψυγείο!

Όταν το παιδί δεν μπορεί να επικοινωνήσει και να κάνει γνωστή μία ανάγκη του συνήθως αρχίζει μία επιθετική συμπεριφορά.Γιατι λοιπόν να μην του παρασχεθεί βοήθεια ώστε να μπορει να νοιώθει περισσότερο λειτουργικό με το να αγοράσετε ή ακόμα και να φτιάξετε μαγνήτες(με πηλό) και να τους ξεκολλήσει από το ψυγείο και σας τους δίνει οπότε χρειάζεται κάτι;

5.Μπάλα από χαρτί και καλαμάκι,ας γυμνάσουμε αυτό το στοματάκι.

Τσαλακώστε λίγο χαρτί δημιουργώντας έτσι να μπαλάκι και δώστε στο παιδί ένα καλαμάκι για να το φυσήξει.Αποτέλεσμα; Γυμνάζονται οι στοματικό μυες του παιδιού μας.

6.Περίεργα αστεία καλαμάκια!

Δώστε στο παιδί σας να πιεί το χυμό του με ένα περίεργο γυριστό καλαμάκι.Αυτο το καλαμάκι απαιτεί μεγαλύτερη δύναμη από το παιδί για να ρουφήξει και έτσι ,όπως και πιο πάνω ,ενδυναμώνουν τους μυες του στόματος.

7.Μιαμ Μιαμ γρανίταααα...

Στην ίδια λογική κυμαίνεται κι αυτή η ιδέα ,καθώς δίνοντας στα παιδιά να ρουφηξουν με το καλαμάκι πιο παχύρευστο υγρά ,παράγουν μεγαλύτερη προσπάθεια.

8.Τοποθετήστε τα αγαπημένα τους αντικείμενα ψηλά!

Μην μπορώντας να τα φτάσουν θα αναγκαστούν να χρησιμοποιήσουν τον λόγο τους για να τα ζητήσουν από εσάς.Στις πρώτες φορές ακόμα κι αν τα ζητήσουν λάθος εσείς θα πρέπει να τους τα δώσετε,αργοτερα όμως θα περιμένετε να ακούσετε σωστή παραγωγή της λεξης και μόνο τότε θα τους τα παραχωρήσετε.

9.Κατηγορίες σε παιχνίδια με ήχους.

Υπάρχουν διαθέσιμα πολλά παιχνίδια με ζώα,επαγγέλματα,ρούχα,σχηματα κ.τ.λ. τα οποία διαθέτουν και ήχους .Παίζοντας με αυτά και δίνοντας στο παιδί και το οπτικό αλλά και το ακουστικό ερέθισμα για κάθε λέξη βοηθάμε το παιδί να παράγει πιο εύκολα την λεξουλα στόχο.

10.Α και Ω είναι ή επιβράβευση!

Το πιο σημαντικό κίνητρο για ένα παιδί ώστε να συνεχίσει και να εντείνει την προσπάθεια του να αναοτυξει ομιλία και λόγο είναι να το επιβραβεύετε κυρίως λεκτικά κάθε φορά που παράγει μία σωστή λέξη αλλά και κάθε φορά και το βλέπετε να προσπαθεί.

Σε καμιά περίπτωση οι παραπάνω τεχνικές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την παρέμβαση του λογοθεραπευτή.Μπορουν όμως να ενισχύσουν την καλή δουλειά στο σπίτι και να δημιουργήσουν μεγαλύτερο συνδετικό κρίκbο ανάμεσα στους γονεις και στην 

προσπάθεια του παιδιού.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ;

Κάθε παιδί γεννιέται και μεγαλώνει διαφορετικά από κάθε άλλο.Κανένα δεν είναι ολόιδιο εξωτερικά με κάποιο άλλο,για ποιο λόγο λοιπόν να ναι ίδια τα στάδια ανάπτυξης τους;Υπάρχουν κάποιες σταθερές ,σύμφωνα με τις οποίες τα παιδιά κατακτούν διάφορες δεξιότητες μεγαλώνοντας ,παρόλα αυτά δεν θα πρέπει να ανησυχουν οι γονείς.Η σωστή παρατήρηση των παιδιών από τους γονείς, η προσεκτική παρακολούθηση από τον παιδίατρο και η πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση από τους λογοθεραπευτές θα βοηθήσουν τους μικρούς μας φίλους σε οποιαδήποτε δυσκολία αντιμετωπίσουν.

Ηλικία 0 – 6 μηνών

Τρομάζει με ήχους
Αναγνωρίζει διάφορους ήχους
Εντοπίζει την πηγή του ήχου γυρνώντας το κεφάλι
Επαναλαμβάνει τους ίδιους ήχους
Συχνά ψιθυρίζει και βγάζει ήχους ευχαρίστησης
Μιμείται διάφορους ήχους
Χρησιμοποιεί ήχους ή χειρονομίες για να υποδείξει ανάγκες του
Χρησιμοποιεί διαφορετικό κλάμα για να εκφράσει διαφορετικές ανάγκες του
Χαμογελάει όταν του μιλάνε
Χρησιμοποιεί τα φωνήματα /b/, /p/ και /m/ όταν μουρμουρίζει
Ποικίλει σε ύψος και ένταση η φωνή του(προσωδία)

Ηλικία 7 – 12 μηνών

Καταλαβαίνει το ναι και το όχι
Καταλαβαίνει και αποκρίνεται όταν ακούει το όνομά του
Ακούει και μιμείται περισσότερους ήχους από πρίν
Αναγνωρίζει λέξεις που σχετίζονται με συνηθισμένα αντικείμενα (π.χ. μπάλα, παπούτσι, νερό)Χρησιμοποιεί μεγάλη ποικιλία ήχων όταν μουρμουρίζει               

Μιμείται μερικούς ήχους ακόμη και όταν κλαίει μόνο για να προκαλέσει την προσοχή των άλλων
Ακούει όταν του μιλάς
Αρχίζει να μετατρέπει το μουρμούρισμα σε ακατάληπτη γλώσσα(βάβισμα)
Παράγει μία ή περισσότερες λέξεις
Χρησιμοποιεί ουσιαστικά
Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 1 – 3 λέξεων
Κατανοεί απλές εντολές (με ένα σκέλος)

 Ηλικία 13 – 18 μηνών

Χρησιμοποιεί πρότυπα επιτονισμού ενηλίκων
Χρησιμοποιεί ηχολαλία και μη καταληπτή ομιλία (νεολογισμοί)
Παραλείπει μερικά αρχικά σύμφωνα και σχεδόν όλα τα τελικά σύμφωνα
Ακολουθεί απλές εντολές (με ένα σκέλος)
Αναγνωρίζει 1 με 3 μέρη του σώματος
Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο από 3 έως 20 ή περισσότερες λέξεις (κυρίως ουσιαστικά)
Συνδυάζει χειρονομίες και λόγο
Κάνει έκκληση για τα περισσότερα από τα αντικείμενα που επιθυμεί

Ηλικία 19 – 24 μηνών

Χρησιμοποιεί λέξεις πιο συχνά από ασυνάρτητη ομιλία (νεολογισμούς)
Είναι 25 – 50% κατανοητή η ομιλία του στους ξένους
Αρχίζει να συνδυάζει ουσιαστικά και ρήματα
Αρχίζει να χρησιμοποιεί αντωνυμίες
Χρησιμοποιεί κατάλληλο χρωματισμό στη φωνή για τις ερωτήσεις(προσωδία)
Απαντά στην ερώτηση «τι είναι αυτό;»
Διασκεδάζει ακούγοντας παραμύθια
Γνωρίζει 5 μέρη του σώματος
Ονομάζει επακριβώς μερικά οικεία αντικείμενα
Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 50 με 100 ή και περισσότερες λέξεις
Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο 300 ή περισσότερων λέξεων

Ηλικία 2 – 3 ετών

Ο λόγος του είναι καταληπτός σε ποσοστό 50 – 75%
Συνεχίζει να ηχολαλεί όταν συναντά δυσκολίες στο λόγο του
Καταλαβαίνει το «ένα» και τα «πολλά»
Εκφράζει την ανάγκη για τουαλέτα (πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά)
Ζητάει αντικείμενα με το όνομά τους
Δείχνει τις εικόνες σε βιβλίο ονομάζοντάς τις
Αναγνωρίζει διάφορα μέρη του σώματος
Ακολουθεί απλές εντολές και απαντά σε απλές ερωτήσεις
Απολαμβάνει να ακούει μικρές ιστορίες, τραγούδια και ρυθμούς
Κάνει ερωτήσεις με 1 ή 2 λέξεις
Χρησιμοποιεί φράσεις 3 – 4 λέξεων, με Υποκείμενο – Ρήμα – Αντικείμενο
Χρησιμοποιεί μερικές προθέσεις, άρθρα, ρήματα στον ενεστώτα, ομαλό πληθυντικό και ανώμαλους τύπους στον αόριστο
Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο 500 ή 900 ή περισσότερων λέξεων
Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 50 έως 250 ή περισσότερων λέξεων (ραγδαία ανάπτυξη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου)
Παρουσιάζει πολλαπλά γραμματικά λάθη
Καταλαβαίνει τα περισσότερα πράγματα από αυτά που λέγονται
Μιλάει με δυνατή φωνή
Χρησιμοποιεί τα φωνήεντα με σωστό τρόπο
Χρησιμοποιεί σωστά τα σύμφωνα σε αρχική θέση
Χρησιμοποιεί περίπου 27 φωνήματα
Χρησιμοποιεί το βοηθητικό «είναι»
Χρησιμοποιεί μερικά ομαλά ρήματα στον αόριστο, κτητικά μορφήματα, αντωνυμίες και προστακτική

Ηλικία 3 – 4 ετών

Καταλαβαίνει τη λειτουργία των αντικειμένων
Καταλαβαίνει διαφορές στις έννοιες (σταματώ – ξεκινώ, μέσα – έξω, μικρό – μεγάλο)
Ακολουθεί εντολές που αποτελούνται από 2 και 3 μέρη
Ρωτάει και απαντάει σε απλές ερωτήσεις (ποιος, τι, που, γιατί)
Συχνά κάνει ερωτήσεις και ζητά λεπτομέρειες στις απαντήσεις
Χρησιμοποιεί την ομιλία για να εκφράσει συναισθήματα
Χρησιμοποιεί 4 με 5 λέξεις στις προτάσεις
Αναγνωρίζει αντικείμενα με το όνομά τους
Χειρίζεται επιδέξια τους ενήλικες και παρατηρεί
Χρησιμοποιεί ουσιαστικά και ρήματα πιο συχνά
Έχει αίσθηση του παρελθόντος και του μέλλοντος
Έχει ένα αντιληπτικό λεξιλόγιο 1200 – 2000 λέξεων
Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 800 – 1500 λέξεων
Ο λόγος είναι 80% καταληπτός
Η γραμματική βελτιώνεται αν και κάποια λάθη επιμένουν
Κατάλληλη χρήση του «είμαι» και «είναι» στις προτάσεις
Βάζει δύο γεγονότα σε χρονολογική σειρά
Συμμετέχει σε συζητήσεις
Συνεπής χρήση ομαλού πληθυντικού, κτητικών αντωνυμιών και ρημάτων αορίστου

 

Ηλικία 4 – 5 ετών

Κατανοεί τις έννοιες των αριθμών έως το 3
Αναγνωρίζει 1 έως 3 χρώματα
Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο 2800 ή περισσότερων λέξεων
Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 900 έως 2000 ή περισσότερων λέξεων
Μετράει ως το 10 μηχανικά
Χρησιμοποιεί γραμματικά σωστές προτάσεις
Χρησιμοποιεί προτάσεις 4 έως 8 λέξεων
Απαντά σε σύνθετες ερωτήσεις που αποτελούνται από 2 μέρη
Ρωτά για ορισμούς λέξεων
Μιλά με μια συχνότητα 186 λέξεων ανά λεπτό περίπου
Μειώνεται ο συνολικός αριθμός των επαναλήψεων
Παράγει σύμφωνα με 90% ακρίβεια
Μειώνεται σημαντικά ο αριθμός των συνεχών ηχητικών παραλείψεων και των υποκατάστατων
Ο λόγος του είναι συνήθως καταληπτός από τους ξένους
Μιλά σχετικά με εμπειρίες στο σχολείο, σε σπίτια φίλων κτλ.
Αναμεταδίδει με ακρίβεια μια μεγάλη ιστορία
Δίνει προσοχή σε μια ιστορία και απαντά σε απλές ερωτήσεις σχετικά με αυτή
Χρησιμοποιεί κτητικές αντωνυμίες, μέλλοντα χρόνο και συγκριτικά μορφήματα στις προτάσεις

Ηλικία 5 – 6 ετών

Ονομάζει 6 βασικά χρώματα και 3 βασικά σχήματα
Ακολουθεί εντολές που αποτελούνται από 3 μέρη
Κάνει ερωτήσεις με το «πως»
Απαντά λεκτικά στο «Γεια» και στο «Τι κάνεις;»
Χρησιμοποιεί παρελθόντα χρόνο και μέλλοντα κατάλληλα
Χρησιμοποιεί συνδέσμους
Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο περίπου 13000 λέξεις
Ονομάζει τα αντίθετα
Ονομάζει διαδοχικά ημέρες της εβδομάδας
Μετρά ως το 30 μηχανικά
Ανταλλάσσει πληροφορίες και κάνει ερωτήσεις
Χρησιμοποιεί προτάσεις με λεπτομέρειες
Αναμεταδίδει με ακρίβεια μια ιστορία
Τραγουδά ολόκληρα τραγούδια και απαγγέλει παιδικά ποιηματάκια
Επικοινωνεί εύκολα με ενήλικες και άλλα παιδιά

Ηλικία 6 – 7 ετών

Ονομάζει κάποια γράμματα, αριθμούς και νομίσματα
Τοποθετεί κατά σειρά αριθμούς
Κατανοεί το «αριστερά» και το «δεξιά»
Χρησιμοποιεί αυξανόμενα πιο σύνθετες περιγραφές
Απασχολείται με συζητήσεις
Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο περίπου 20000 λέξεων
Χρησιμοποιεί προτάσεις 6 λέξεων περίπου
Κατανοεί τις περισσότερες έννοιες του χρόνου
Απαγγέλει το αλφάβητο
Μετράει ως το 100 μηχανικά
Χρησιμοποιεί περισσότερα μορφολογικά σημάδια καταλλήλως
Χρησιμοποιεί κατάλληλα την παθητική φωνή

Προσέξτε αυτά και όλα θα πάνε καλά!!